Başabaş Analizi Nedir?
Başabaş analizi, bir işletmenin kâr etmeye başlamadan önce tam olarak kaç birim satması — ya da ne kadar gelir elde etmesi — gerektiğini gösterir. Sabit maliyetleri, değişken maliyetleri ve fiyatı tek, net bir sayıya dönüştürdüğü için her girişimcinin ve finans öğrencisinin öğrendiği ilk hesaplamalardan biridir.
Başabaş noktası, toplam gelirin toplam maliyete eşit olduğu satış hacmidir — sıfır kâr, sıfır zarar. Birim cinsinden: Başabaş Noktası = Sabit Maliyetler ÷ (Birim Fiyat − Birim Değişken Maliyet).
Kendin dene: interaktif hesaplayıcı
Adım adım çözümlü örnekler
Bir pastanenin sabit maliyeti 1.000 $, kek fiyatı 20 $, birim maliyeti 10 $. Başabaş noktasını bulun.
BBN = SM / (F − DM) BBN = 1000 / (20 − 10) = 1000 / 10 BBN = 100 birim
Bir yazılım aracının aylık sabit maliyeti 6.000 $, aylık fiyatı 50 $, birim değişken maliyeti (destek/hosting) 10 $. Başabaş abone sayısını bulun.
BBN = SM / (F − DM) BBN = 6000 / (50 − 10) = 6000 / 40 BBN = 150 abone
Bir tişört baskı işletmesinin sabit maliyeti 2.400 $, tişört fiyatı 18 $, birim malzeme/işçilik maliyeti 6 $. Başabaşa ulaşmak için kaç tişört gerekir ve başabaş geliri nedir?
BBN = SM / (F − DM) BBN = 2400 / (18 − 6) = 2400 / 12 BBN = 200 tişört Başabaş geliri = 200 × 18 $ = 3.600 $
Bilgi kartları
Mini test
S1.Sabit maliyetler 2.000 $, birim fiyat 25 $, birim değişken maliyet 15 $. Başabaş noktası kaçtır?
S2.Başabaş noktası neyi ifade eder?
S3.Bir şirket birim değişken maliyetini düşürürse (fiyat ve sabit maliyetler sabitken), başabaş noktasına ne olur?
S4.Katkı payı nasıl hesaplanır?
“Başabaş Analizi Nedir?” için tüm kartlar, çözümlü adımlar ve AI hoca desteği Notek'te — sınavdan önce elle çalış.
Sık yapılan hatalar
Sabit maliyete bölmeden önce değişken maliyeti çıkarmayı unutmak. — Doğrusu: Payda (Fiyat − Değişken maliyet), yani katkı payıdır — sadece fiyat değil.
Kira, maaş ve pazarlama harcamalarını değişken maliyet olarak görmek. — Doğrusu: Sabit maliyetler satış hacminden bağımsız sabit kalır; değişken maliyetler her satılan birimle ölçeklenir.
Başabaş noktasının işletmenin kârlı olduğu anlamına geldiğini varsaymak. — Doğrusu: Başabaşta kâr tam olarak sıfırdır — kâr ancak bu hacmin üzerinde başlar.
Birimleri uyuşmayan bir başabaş formülü kullanmak (örn. yıllık sabit maliyetle aylık fiyat). — Doğrusu: Sabit maliyet, fiyat ve değişken maliyetin hepsinin aynı zaman diliminde ölçüldüğünden emin olun.
Sıkça sorulan sorular
Başabaş analizi nedir?
Başabaş analizi, toplam gelirin toplam maliyete eşit olduğu — yani kârın sıfır olduğu — satış hacmini hesaplar.
Başabaş noktası formülü nedir?
BBN (birim cinsinden) = Sabit Maliyetler ÷ (Birim Fiyat − Birim Değişken Maliyet).
Başabaş analizine örnekler nelerdir?
Bir pastanenin kirasını karşılamak için kaç kek satması gerektiğini hesaplaması veya bir SaaS şirketinin sunucu maliyetlerini karşılayacak abone sayısını bulması, başabaş analizi örnekleridir.
Başabaş noktası nasıl hesaplanır?
Toplam sabit maliyetleri katkı payına (birim fiyat eksi birim değişken maliyet) bölerek satmanız gereken birim sayısını bulursunuz.