Maliyet-Hacim-Kar Analizi Nedir?
Maliyet-hacim-kar (CVP) analizi üretim hacmi, maliyetler, fiyatlandırma ve kar arasındaki ilişkileri inceler. Kritikal soruya cevap verir: başabaş veya kar hedefine ulaşmak için kaç birim satmalıyım?
CVP başabaş formülünü (BB = SM / KM) kullanarak sabit maliyetleri karşılamak için gerekli hacmi belirler. Yöneticilerin fiyat belirlemesi, maliyetleri kontrol etmesi ve kârlılık planlaması yapmasına yardımcı olur.
Kendin dene: interaktif hesaplayıcı
Adım adım çözümlü örnekler
Bir fırının sabit maliyeti ayda 10.000 TL. Her somun 5 TL'ye satılıyor, değişken maliyeti 2 TL. Başabaş için kaç somun satmalı?
BB = SM / (F − DM) BB = 10.000 / (5 − 2) BB = 10.000 / 3 BB = 3.333 somun (yuvarlanmış) Fırın ayda 3.333 somun başabaş satarsa
Yazılım şirketi yıllık sabit maliyeti 500.000 TL. Abonelik 100 TL/yıl, değişken maliyet 20 TL/yıl (destek, hosting). Başabaş abone?
BB = 500.000 / (100 − 20) BB = 500.000 / 80 BB = 6.250 abone Şirket sabit maliyetleri karşılamak için 6.250 abone gerekli
Üretici sabit maliyet 150.000 TL, fiyat 80 TL/birim, değişken maliyet 50 TL/birim. 30.000 TL kar için gereken gelir?
Hedef Kar = (SM + İstenilen Kar) / Katkı Marjı Katkı Marjı = 80 − 50 = 30 TL/birim Gerekli Miktar = (150.000 + 30.000) / 30 = 6.000 birim Gelir = 6.000 × 80 = 480.000 TL
Bilgi kartları
Mini test
S1.Sabit maliyet 60.000 TL, fiyat 40 TL, değişken maliyet 15 TL/birim. Başabaş miktarı?
S2.Katkı marjı nedir?
S3.Başabaş noktasının üzerine çıkıldığında şirket:
S4.Hangi durum başabaş noktasını azaltır?
“Maliyet-Hacim-Kar Analizi Nedir?” için tüm kartlar, çözümlü adımlar ve AI hoca desteği Notek'te — sınavdan önce elle çalış.
Sık yapılan hatalar
Sabit ve değişken maliyetleri karıştırmak. — Doğrusu: Sabit maliyet hacimle değişmez (kira); değişken maliyet üretimle ölçeklenir (malzeme).
Başabaşı kar hedefi olarak kullanmak. — Doğrusu: Başabaş sıfır kardır; kar hedefini almak için gerekli miktarı hesaplayın.
Katkı marjını göz ardı etmek. — Doğrusu: Katkı marjı (F − DM) CVP analizinin motoru; kârlılığı belirler.
Değişen şartlarda katkı marjının sabit kalacağını düşünmek. — Doğrusu: İndirim, ölçek ekonomisi veya işçi maliyeti artışı KM'yi değiştirebilir; yeniden hesaplayın.
Sıkça sorulan sorular
Maliyet-hacim-kar analizi ne için kullanılır?
CVP başabaş noktası, kar hedefleri, fiyatlandırma ve maliyet değişikliklerinin kârlılığa etkisini belirler.
Başabaş noktası TL cinsinden nasıl hesaplanır?
Başabaş Geliri = Başabaş Miktarı × Birim Satış Fiyatı.
Katkı marjı negatif olursa ne olur?
Ürün her satışta zarar veriyor; satmayı durdurun veya fiyat yükseltin ya da değişken maliyeti azaltın.
Başabaş noktası yıl içinde değişebilir mi?
Evet. Sabit maliyet artarsa, fiyat değişirse veya değişken maliyet yükselirse başabaş noktasını yeniden hesaplayın.