Tork (Moment) Nedir?
Tork, kuvvetin dönme hareketindeki karşılığıdır — bir kuvvetin bir cismi dönme ekseni etrafında ne kadar etkili çevirdiğini ölçer. Bir anahtarın cıvatayı döndürmesini veya bir kapının menteşe üzerinde açılmasını sağlayan şeydir.
Tork, bir kuvvetin dönme ekseni etrafındaki çevirme etkisidir: τ = F·d·sinθ, burada F uygulanan kuvvet, d dönme eksenine olan uzaklık ve θ kuvvet ile kuvvet kolu arasındaki açıdır.
Kendin dene: interaktif hesaplayıcı
Adım adım çözümlü örnekler
Bir anahtar, 0,3 m'lik bir cıvata koluna dik olarak 100 N kuvvet uyguluyor. Torku bulun.
τ = F·d·sinθ θ = 90° olduğundan sinθ = 1 τ = 100 × 0,3 × 1 τ = 30 N·m
Bir kapıya, menteşeden 0,8 m uzaklıkta, menteşe çizgisinden 60° açıyla 20 N kuvvet uygulanıyor. Torku bulun.
τ = F·d·sinθ τ = 20 × 0,8 × sin(60°) τ = 16 × 0,866 τ ≈ 13,86 N·m
0,5 m'lik bir kuvvet koluna paralel (θ = 0°) 150 N kuvvet uygulanıyor. Torku bulun.
τ = F·d·sinθ θ = 0° olduğundan sinθ = 0 τ = 150 × 0,5 × 0 τ = 0 N·m
Bilgi kartları
Mini test
S1.Torkun formülü nedir?
S2.Kuvvet ile kuvvet kolu arasındaki hangi açıda tork maksimumdur?
S3.Torkun SI birimi nedir?
S4.Kuvvet, kuvvet koluna tam paralel (θ = 0°) uygulanırsa ne olur?
“Tork (Moment) Nedir?” için tüm kartlar, çözümlü adımlar ve AI hoca desteği Notek'te — sınavdan önce elle çalış.
Sık yapılan hatalar
Açıyı göz ardı ederek her zaman τ = F·d olduğunu sanmak. — Doğrusu: Tam formül τ = F·d·sinθ'dır; kuvvet tam dik olmadıkça sinθ çarpanı önemlidir.
Torkun birimini (N·m) enerjinin birimiyle (Joule) karıştırıp aynı büyüklük sanmak. — Doğrusu: Boyutsal olarak aynı birimi paylaşırlar, ama tork enerji değil, dönmeyle ilgili bir vektörel büyüklüktür.
Kuvvetin büyüklüğünü, kuvvet koluna göre yönünü dikkate almadan kullanmak. — Doğrusu: Torka yalnızca kuvvetin kuvvet koluna dik olan bileşeni katkı sağlar.
Uzaklığı, kuvvetin uygulandığı noktadan herhangi bir referansa göre ölçmek, dönme eksenine göre değil. — Doğrusu: d, dönme ekseninden kuvvetin uygulandığı noktaya kadar ölçülmelidir.
Sıkça sorulan sorular
Torkun formülü nedir?
τ = F·d·sinθ, burada F kuvvet, d dönme eksenine uzaklık ve θ kuvvet ile kuvvet kolu arasındaki açıdır.
Tork nasıl hesaplanır?
Kuvveti, kuvvet kolu uzaklığıyla ve aralarındaki açının sinüsüyle çarpın: τ = F·d·sinθ.
Günlük hayattan tork örnekleri nelerdir?
Bir anahtarı çevirmek, bir kapıyı açmak, bisiklet pedalı çevirmek ve tornavidayla cıvata sıkmak hepsi tork içerir.
Kuvvet ile tork arasındaki fark nedir?
Kuvvet doğrusal ivmelenmeye neden olur; tork ise bir dönme ekseni etrafında açısal ivmelenmeye neden olur.