Çift Taraflı Kayıt (Double-Entry) Nedir?
Çift taraflı kayıt, her işlemin en az iki hesaba işlendiği muhasebe yöntemidir — bir hesaba borç, eşleşen başka bir hesaba alacak kaydı yapılır. Bu, muhasebe denklemini (Varlıklar = Borçlar + Özkaynak) her zaman dengede tutar.
Çift taraflı kayıt, her işlemi iki kez kaydeder — bir hesaba borç, eşit tutarda başka bir hesaba alacak — böylece toplam borç kayıtları her zaman toplam alacak kayıtlarına eşit olur.
- •Varlıkları artırır
- •Giderleri artırır
- •Borçları azaltır
- •Özkaynağı azaltır
- •Borçları artırır
- •Özkaynağı artırır
- •Geliri artırır
- •Varlıkları azaltır
Adım adım çözümlü örnekler
Bir işletme 5.000₺ değerinde demirbaşı nakit ödeyerek satın alıyor. Çift kaydı yazın.
Demirbaş hesabına 5.000₺ borç (varlık artar) Kasa hesabına 5.000₺ alacak (varlık azalır) Toplam borç = toplam alacak = 5.000₺
Bir şirket 20.000₺ banka kredisi alıyor, tutar vadesiz hesaba yatıyor.
Kasa/Banka hesabına 20.000₺ borç (varlık artar) Banka Kredileri hesabına 20.000₺ alacak (borç artar) Her iki taraf da kaydedildi, denklem dengede kaldı
Bir mağaza 1.200₺ değerinde malı nakit karşılığında satıyor.
Kasa hesabına 1.200₺ borç (varlık artar) Satış Geliri hesabına 1.200₺ alacak (özkaynak gelir yoluyla artar) Borç = Alacak = 1.200₺
Bilgi kartları
Mini test
S1.Çift taraflı kayıtta her işlem kaç hesabı etkiler?
S2.Kasa hesabına borç kaydı, kasanın…
S3.Toplam borç kayıtları 10.000₺ ise, toplam alacak kayıtları ne olmalı?
S4.Hangisi alacak kaydıyla artan bir hesaptır?
“Çift Taraflı Kayıt (Double-Entry) Nedir?” için tüm kartlar, çözümlü adımlar ve AI hoca desteği Notek'te — sınavdan önce elle çalış.
Sık yapılan hatalar
'Borç' kaydının her zaman azalma anlamına geldiğini sanmak. — Doğrusu: Borç, bir kaydın sol tarafı demektir — varlık/gideri artırır ama borç/özkaynağı azaltır.
Bir işlemi sadece tek bir hesaba kaydetmek. — Doğrusu: Her işlemin en az bir borç ve eşleşen bir alacak kaydına ihtiyacı vardır.
Borç ve alacağın iyi/kötü para anlamına geldiğini sanmak. — Doğrusu: Bunlar sadece muhasebe pozisyonlarıdır (sol/sağ), işlemin iyi ya da kötü olduğuna dair bir yargı değildir.
Gelirin alacak tarafı hesap olduğunu unutmak. — Doğrusu: Gelir özkaynağı artırır ve borçlar/özkaynak gibi alacak olarak kaydedilir.
Sıkça sorulan sorular
Çift taraflı kayıt nedir?
Her işlemin bir hesaba borç, eşit ve dengeleyici bir tutarın başka bir hesaba alacak olarak kaydedildiği muhasebe yöntemidir.
Çift taraflı kayıt kuralı nedir?
Toplam borç kayıtları her zaman toplam alacak kayıtlarına eşit olmalı, böylece Varlıklar = Borçlar + Özkaynak dengede kalır.
Çift taraflı kayıt örneği verir misiniz?
5.000₺'lik demirbaşı nakit alma: Demirbaş hesabına 5.000₺ borç, Kasa hesabına 5.000₺ alacak.
İşletmeler neden çift taraflı kayıt kullanır?
Hataları otomatik olarak yakalar (borç ≠ alacak bir hata sinyalidir) ve tam bir mali tablo sunar.