Özsermaye Sınıflandırması Nedir?
Özsermaye sınıflandırması, bir şirketin bilançosunda ortakların varlıklar üzerindeki hak talebini nasıl gruplandırdığıdır — genellikle katkı sermayesi (ortakların yatırdığı tutar) ve kazanılan sermaye (işletmede tutulan kârlar) olarak ikiye ayrılır. İkisi birlikte toplam pay sahipleri özsermayesini oluşturur.
Özsermaye başlıca katkı sermayesine (ödenmiş sermaye, hisse senedi ihraç primleri) ve kazanılan sermayeye (dağıtılmamış kârlar) ayrılır, geri satın alınan hisseler düşülür: Toplam Özsermaye = Ödenmiş Sermaye + Hisse Senedi İhraç Primleri + Dağıtılmamış Kârlar − Geri Satın Alınan Hisseler.
- •Ödenmiş sermaye + hisse senedi ihraç primi
- •Pay sahipleri tarafından doğrudan yatırılan fonlar
- •Yeni hisse ihraç edildiğinde artar
- •Nominal değer artı prim üzerinden raporlanır
- •Dağıtılmamış kârlar
- •İşletmede tutulan birikimli kârlar
- •Net kârla artar, temettü/zararla azalır
- •Şirketin zaman içindeki faaliyet performansını yansıtır
Kendin dene: interaktif hesaplayıcı
Adım adım çözümlü örnekler
Bir şirket toplam 100.000 ₺ değerinde hisse ihraç ediyor (10.000 ₺ nominal değer, 90.000 ₺ nominal üstü) ve 60.000 ₺ dağıtılmamış kârı var. Toplam özsermaye nedir?
Ödenmiş sermaye = 10.000 ₺ Hisse senedi ihraç primi = 90.000 ₺ Dağıtılmamış kârlar = 60.000 ₺ Toplam Özsermaye = 10.000 + 90.000 + 60.000 = 160.000 ₺
Bir şirket kendi hisselerinden 5.000 ₺'lik geri alım yapıyor (geri satın alınan hisseler). Bu, 160.000 ₺'lik toplam özsermayeyi nasıl etkiler?
Geri satın alınan hisseler toplam özsermayeyi azaltır (özsermayeyi düşüren bir hesaptır) Yeni Toplam Özsermaye = 160.000 − 5.000 = 155.000 ₺
Yıl sonunda bir şirketin 50.000 ₺ net kârı var ve 15.000 ₺ temettü ödüyor. Dönem başı dağıtılmamış kârlar 60.000 ₺ idi. Yeni dağıtılmamış kâr bakiyesi nedir?
Dağıtılmamış Kârlar = Dönem Başı DK + Net Kâr − Temettüler = 60.000 + 50.000 − 15.000 = 95.000 ₺ Bu, özsermayenin kazanılan sermaye kısmını artırır
Bilgi kartları
Mini test
S1.Aşağıdakilerden hangisi katkı sermayesinin bir parçasıdır?
S2.Bir şirketin 10.000 ₺ ödenmiş sermayesi, 90.000 ₺ hisse ihraç primi ve 60.000 ₺ dağıtılmamış kârı var, geri satın alınan hisse yok. Toplam özsermaye nedir?
S3.Dağıtılmamış kârlar neyi temsil eder?
S4.5.000 ₺'lik hisse geri alımı toplam özsermayeyi nasıl etkiler?
“Özsermaye Sınıflandırması Nedir?” için tüm kartlar, çözümlü adımlar ve AI hoca desteği Notek'te — sınavdan önce elle çalış.
Sık yapılan hatalar
Geri satın alınan hisseleri bir varlık olarak değerlendirmek. — Doğrusu: Geri satın alınan hisseler, toplam pay sahipleri özsermayesini azaltan özsermayeyi düşüren bir hesaptır.
Dağıtılmamış kârları elde nakit ile karıştırmak. — Doğrusu: Dağıtılmamış kârlar, belirli bir nakit bakiyesini değil, yeniden yatırılan birikimli kârı izler.
Tüm özsermayenin pay sahibi yatırımından geldiğini varsaymak. — Doğrusu: Özsermaye, faaliyetlerden elde edilen kazanılan sermayeyi (dağıtılmamış kârlar) de içerir.
Dağıtılmamış kârları hesaplarken temettüleri göz ardı etmek. — Doğrusu: Dağıtılmamış kârları ilerletirken net kârdan ödenen temettüleri düşün.
Sıkça sorulan sorular
Özsermaye sınıflandırması nedir?
Bir şirketin pay sahipleri özsermayesinin katkı sermayesi (pay sahibi yatırımı) ve kazanılan sermaye (dağıtılmamış kârlar) olarak gruplandırılmasıdır.
Özsermaye sınıflandırması formülü nedir?
Toplam Özsermaye = Ödenmiş Sermaye + Hisse İhraç Primi + Dağıtılmamış Kârlar − Geri Alınan Hisseler.
Özsermaye sınıflandırmasına örnekler nelerdir?
Ödenmiş sermaye ve hisse ihraç primi katkı sermayesidir; dağıtılmamış kârlar kazanılan sermayedir; geri satın alınan hisseler toplam özsermayeyi azaltır.
Toplam pay sahipleri özsermayesi nasıl hesaplanır?
Ödenmiş sermaye, hisse ihraç primi ve dağıtılmamış kârları toplayın, ardından geri satın alınan hisseleri çıkarın.