Kullanım Hakkı Varlığı Nedir?
Kullanım hakkı (ROU) varlığı, kiracının kiralanan bir kalemi kiralama süresi boyunca kullanma hakkını temsil eder. Kiralama başladığı anda buna karşılık gelen bir kiralama yükümlülüğüyle birlikte muhasebeleştirilir; eski bilanço-dışı faaliyet kiralaması modelinin yerini alır.
Kullanım hakkı varlığı ilk ölçümde; kiralama yükümlülüğü tutarına, varsa doğrudan başlangıç maliyetleri ve peşin ödenen kira bedelleri eklenip alınan kiralama teşviklerinin düşülmesiyle bulunur.
- 1↓İlk muhasebeleştirmeROU varlığını, kiralama yükümlülüğüne doğrudan başlangıç maliyetleri ve peşin ödemeleri ekleyip teşvikleri düşerek ölç.
- 2↓Sonraki itfaKiralama süresi ile faydalı ömürden kısa olanı üzerinden doğrusal olarak itfa et.
- 3↓Yükümlülükte faiz tahakkukuKiralama yükümlülüğü, kalan bakiye üzerinden hesaplanan faiz gideriyle her dönem büyür.
- 4Ödemelerle azaltmaNakit kira ödemeleri kiralama yükümlülüğünü azaltır (bir kısmı anapara, bir kısmı faiz).
Kendin dene: interaktif hesaplayıcı
Adım adım çözümlü örnekler
Bir kiralama yükümlülüğü 103.908 ₺ olarak ölçülüyor. Kiracı ayrıca 2.000 ₺ avukatlık ücreti (doğrudan başlangıç maliyeti) ödüyor ve kiraya verenden 1.500 ₺ kiralama teşviki alıyor; peşin ödeme yok. İlk ROU varlığı nedir?
ROU = Kiralama yükümlülüğü + DBM + Peşin Ödemeler − Teşvikler ROU = 103.908 + 2.000 + 0 − 1.500 = 104.408 ₺
Yukarıdaki ROU varlığı (104.408 ₺), 5 yıllık kiralama süresi boyunca kalıntı değer olmadan doğrusal itfa ediliyor. Yıllık itfa payı nedir?
Yıllık itfa = 104.408 / 5 = 20.881,60 ₺ ≈ 20.882 ₺
1. yıl sonunda ROU varlığı 20.882 ₺ itfa edilmiş, kiralama yükümlülüğüne 5.195 ₺ faiz tahakkuk etmiş ancak 24.000 ₺'lik nakit ödemeyle azalmıştır (açılış yükümlülüğü 103.908 ₺). Yıl sonu ROU varlığı ve kiralama yükümlülüğü bakiyeleri nedir?
ROU varlığı = 104.408 − 20.882 = 83.526 ₺ Kiralama yükümlülüğü = 103.908 + 5.195 − 24.000 = 85.103 ₺ (İki bakiye başlangıçta birbirine yakınken, itfa doğrusal olduğu ve faiz öne yüklendiği için zamanla birbirinden ayrışır.)
Bilgi kartları
Mini test
S1.Kullanım hakkı varlığının ilk ölçümüne neler dahildir?
S2.Kiralama yükümlülüğü = 100.000 ₺, doğrudan başlangıç maliyeti = 2.000 ₺, peşin ödeme = 3.000 ₺, alınan teşvik = 1.000 ₺. ROU varlığı nedir?
S3.ROU varlığı sonradan genellikle nasıl ölçülür?
S4.ROU varlığı ile kiralama yükümlülüğü bakiyeleri neden kiralama süresi boyunca ayrışır?
“Kullanım Hakkı Varlığı Nedir?” için tüm kartlar, çözümlü adımlar ve AI hoca desteği Notek'te — sınavdan önce elle çalış.
Sık yapılan hatalar
Doğrudan başlangıç maliyetlerini ROU varlığına eklemeyi unutmak. — Doğrusu: Doğrudan başlangıç maliyetleri (ör. avukatlık ücretleri, komisyonlar) hemen gider yazılmaz, ROU varlığına aktifleştirilir.
Kiralama teşviklerini göz ardı etmek. — Doğrusu: Kiraya verenden alınan teşvikler, ROU varlığının ilk defter değerini azaltır.
ROU varlığı ile kiralama yükümlülüğünün kiralama boyunca eşit kaldığını varsaymak. — Doğrusu: Başlangıçta birbirine yakınken, itfa doğrusal olduğu ve faiz azalan bakiye üzerinden tahakkuk ettiği için zamanla ayrışırlar.
Kiralama süresine bakmaksızın varlığın tüm faydalı ömrü boyunca itfa etmek. — Doğrusu: Kiralama sonunda mülkiyet devredilmedikçe, kiralama süresi ile faydalı ömürden kısa olanı üzerinden itfa et.
Sıkça sorulan sorular
Kullanım hakkı varlığı nedir?
Kiracının, kiralanan bir varlığı kiralama süresi boyunca kullanma hakkının IFRS 16 kapsamında bilançoda aktifleştirilmiş halidir.
Kullanım hakkı varlığı nasıl hesaplanır?
ROU varlığı = kiralama yükümlülüğü + doğrudan başlangıç maliyetleri + peşin ödemeler − alınan kiralama teşvikleri.
Kullanım hakkı varlığı ile kiralama yükümlülüğü arasındaki fark nedir?
ROU varlığı, kiralanan kalemi kullanma hakkının aktifleştirilmiş halidir (bir varlık); kiralama yükümlülüğü ise gelecekteki kira ödemelerini yapma yükümlülüğüdür (bir borç).
Kullanım hakkı varlığı sonradan nasıl itfa edilir?
Genellikle kiralama süresi ile varlığın faydalı ömründen kısa olanı üzerinden doğrusal olarak itfa edilir ve ayrıca değer düşüklüğü testine tabi tutulur.