Hess Yasası Nedir?
Hess Yasası, bir reaksiyonun toplam entalpi değişiminin izlenen yoldan bağımsız olduğunu belirtir. Reaksiyon bir adımda veya birden fazla adımda gerçekleşse bile, ΔH(toplam) = ΔH₁ + ΔH₂ + ... + ΔHₙ. Bu yasa, doğrudan ölçülmesi zor olan reaksiyonların entalpi değişimini hesaplamak için çok önemlidir.
Hess Yasası, entalpi değişimi bilinen diğer reaksiyonları birleştirerek, herhangi bir reaksiyonun ΔH'sını hesaplamamıza izin verir. Reaksiyonlar birleştirilirken, gerekli olanları tersine çevirip (ΔH'nın işaretini değiştir) ve reaksiyonları katsayılarla çarp. Tüm ΔH değerlerinin toplamı genel ΔH'yı verir.
- 1↓Hedef reaksiyonA → D (entalpi bilinmiyor)
- 2↓Bilinen reaksiyonlarBilinen ΔH değerleriyle birden fazla yol
- 3↓Düzenle ve tersine çevirBilinen reaksiyonları tersine çevir, çarp ve topla
- 4↓ΔH değerlerini toplaΔH(toplam) = ΔH₁ + ΔH₂ + ...
- 5SonuçHedef reaksiyonun ΔH'ı hesaplanır
Kendin dene: interaktif hesaplayıcı
Adım adım çözümlü örnekler
Verilen: (1) C + O₂ → CO₂, ΔH = −393 kJ/mol. (2) 2CO + O₂ → 2CO₂, ΔH = −566 kJ/mol. Bul: 2C + O₂ → 2CO için ΔH.
Hedef yaz: 2C + O₂ → 2CO
Reaksiyon (1) 2 ile çarp, (2) tersine çevir ve 2'ye böl:
Reaksiyon (1) × 2: 2C + 2O₂ → 2CO₂, ΔH = 2(−393) = −786 kJ/mol
Tersine (2)÷2: CO₂ → CO + ½O₂, ΔH = +566/2 = +283 kJ/mol
Topla: 2C + 2O₂ → 2CO₂ (ΔH = −786)
+ CO₂ → CO + ½O₂ (ΔH = +283)
O₂ ve CO₂'yi iptal et: 2C + O₂ → 2CO, ΔH = −786 + 283 = −503 kJ/molΔH₁ = −200 kJ/mol, ΔH₂ = −150 kJ/mol, ΔH₃ = +50 kJ/mol. Toplam ΔH?
ΔH(toplam) = ΔH₁ + ΔH₂ + ΔH₃ ΔH(toplam) = (−200) + (−150) + (+50) ΔH(toplam) = −300 kJ/mol
Reaksiyon A ΔH = −400 kJ/mol. Tersine çevirirsen, yeni ΔH?
Bir reaksiyonu tersine çevirirken, ΔH'nın işaretini değiştir. Tersine çevrilen: ΔH = +400 kJ/mol Bu, reaksiyonları birleştirirken belirli bir yolun geriye gitmesi gerektiğinde faydalıdır.
Bilgi kartları
Mini test
S1.Hess Yasası ΔH'nın şu olduğunu belirtir:
S2.Tersine reaksiyon: A → B, ΔH = −500 kJ/mol. Yeni ΔH?
S3.3A → 3B, ΔH = −600 kJ/mol. Reaksiyonu ikiyle çarparsan:
S4.Verilen ΔH₁ = −100, ΔH₂ = −200, ΔH₃ = +50 kJ/mol:
“Hess Yasası Nedir?” için tüm kartlar, çözümlü adımlar ve AI hoca desteği Notek'te — sınavdan önce elle çalış.
Sık yapılan hatalar
Hess Yasası sadece tek adımlı reaksiyonlar için işler. — Doğrusu: Çok adımlı reaksiyonlar için de işler; toplam ΔH bireysel ΔH değerlerinin toplamıdır.
Bir reaksiyonu tersine çevirmek ΔH'yı değiştirmez. — Doğrusu: Tersine çevirmek ΔH'nın işaretini ters çevirir.
Bir reaksiyonu 2 ile çarpmak ΔH'yı değiştirmez. — Doğrusu: ΔH reaksiyonla aynı faktörle çarpılır.
Entalpi değişimi reaksiyon yoluna bağlıdır. — Doğrusu: Hess Yasası ΔH'nın yoldan bağımsız olduğunu gösterir; sadece başlangıç ve son duruma bağlıdır.
Sıkça sorulan sorular
Hess Yasası nedir?
Bir reaksiyonun entalpi değişiminin izlenen yoldan bağımsız olduğunu belirten bir yasa — sadece başlangıç ve son durumuna bağlıdır.
Hess Yasası'nı bilinmeyen ΔH bulmak için nasıl kullanırsin?
Hedef reaksiyonu vermesi için bilinen reaksiyonları düzenle (tersine çevir ve/veya çarp). Sonra ΔH değerlerini topla.
Bir reaksiyonu tersine çevirdiğinde ΔH'ya ne olur?
İşaret tersine döner: ΔH −100 kJ/mol idi, tersine çevrilirse +100 kJ/mol olur.
Hess Yasası farklı sıcaklıklardaki reaksiyonlar için kullanılabilir mi?
Hess Yasası sabit sıcaklıkta geçerlidir. Farklı sıcaklıklarda ΔH değerleri ısı kapasitesi etkilerine bağlı olarak hafifçe değişir.